Hopp til hovedinnholdet

Ofte brukte takstar for lege

Her finn du ei oversikt over ofte brukte takstar for lege, med forklaringar og eksempel.

Endringer for leger per 1. juli:

  • Fastleger har fått ny samtaletakst for kontakt med spesialisthelsetjenesten.
  • Takst 7 kan kombineres med 2c.
  • Takst 100 er utvidet med to nye strekpunkter.
  • Det er lagt inn flere nye takster for avtalespesialister.

Det er også gjort beløpsjusteringer på mange av takstene. Se forskriften for alle endringene.

 

Ein lege med refusjonsrett kan krevje takstar etter forskrift om stønad til dekning av utgifter for undersøkelse og behandling hos lege.

Her er nokre av dei viktigaste takstane, delt inn i grupper:

A. Enkle pasientkontaktar

Takst 1ad

Takst 1ad er takst for enkel pasientkontakt ved personlig frammøte eller ved bud. Taksten kan krevjast ved prosedyrer utført av hjelpepersonell etter delegasjon frå legen, til dømes ved sårskift eller injeksjonar. Taksten kan også krevjast ved rådgjeving frå legens hjelpepersonell etter delegasjon frå legen. Det kan ikkje krevjast meir enn ein kontakttakst for same pasientkontakt, sjølv om pasienten får utført fleire prosedyrar i same kontakten.

Sjå meir i vår digitale rettleiar om bruk av takst 1ad.

Takst 1ad2

Forskriftstekst: 

Prøvetaking for ekstern rekvirent, uten samtidig råd/veiledning.
Ugyldig takstkombinasjon: Alle unntatt 701a t.o.m. 712.

Se også merknad A1 i følgende forskrift:

forskrift om stønad til dekning av utgifter til undersøking og behandling hos lege (takstforskriften)

Forklaring: 

Takst 1ad2 kan kreves der pasienten kommer til legekontoret med en rekvisisjon fra ekstern rekvirent, og disse prøvene skal tas på fastlegekontoret, men det er rekvirent som skal følge opp prøvesvarene. I motsetning til takst 1ad som har vilkår om råd/veiledning for at taksten skal kunne utløses, vil takst 1ad2 kunne kreves for alle pasienter som kommer til laboratoriet med rekvisisjon fra ekstern rekvirent selv om det bare blir tatt prøver og ikke gitt råd. Taksten kan kombineres med takstene for laboratorieprøvene 701a-712, men er ugyldig kombinasjon med alle andre takster.

Eksempel: 

En pasient kommer til fastlegekontoret med rekvisisjon fra sykehuset. Hjelpepersonellet tar prøvene og sender dem til eksternt laboratorium for analyse. Det er sykehuset som skal følge opp pasienten.

Her kan takst 1ad2 kreves, da dette er prøvetaking for ekstern rekvirent uten samtidig råd eller veiledning. I tillegg kan takst 701a kreves.  

Blir noen av prøvene analysert på legekontoret, kan det også kreves takst for dem innenfor refusjonstakstene 703–712.

Takst 1be

Takst 1be er takst for enkel pasientkontakt, førespurnad, rådgjeving ved elektronisk kommunikasjon på sikkerheitsnivå 4. Med sikkerheitsnivå 4 meiner ein at pasienten å vere logga inn med sikker identifikasjon for å kunne sende melding til legen (BankID, MinID eller liknande). Legen må ha same sikkerheitsnivå for kommunikasjon i sitt pasientjournalsystem.

Takst 1be krevjast framfor takst 1bd der kommunikasjonen går på e-post via sikker kommunikasjon. Vanleg e-post som ikkje går via sikkerheitsnivå 4 vil ikkje vere godkjent for å sende medisinske opplysningar til pasient, og/eller å krevje takst. Taksten kan heller ikkje krevjast for å kommunisere med pasienten via SMS.

Ein føresetnad for å krevje takst 1be er at det går føre seg rådgjeving, og taksten kan ikkje krevjast der legen informerer om prøveresultat utan samtidig rådgjeving. Vilkåra i merknad A1 i takstforskrifta/ normaltariffen gjeld for takst 1be på same måte som for kontakt via telefon/brev. Takst 1be kan ikkje krevjast i kombinasjon med andre takstar. Der vilkåra for utløysing av taksten er oppfylt, kan alle legar krevje takst for å kommunisere med pasienten elektronisk, også turnuslegar.

Takst 1bd

Forskriftstekst: 

Enkel pasientkontakt ved papirbrev eller telefonsamtale. Taksten forutsetter at det gis råd/veiledning. Gjelder ikke når kontakten/forespørselen resulterer i skriving av sykemelding, rekvisisjon eller henvisning, jf. takst 1h. Ugldig takstkombinasjon: alle.

Se også merknad A1 i takstforskriften:

forskrift om stønad til dekning av utgifter til undersøking og behandling hos lege (takstforskriften)

Forklaring: 

Taksten kan benyttes for enkel pasientkontakt ved papirbrev eller telefonsamtale der det blir gitt råd eller veiledning. Eventuell skriving av resept er inkludert i taksten sammen med råd eller veiledning, men dersom kontakten resulterer i skriving av sykmelding, rekvisisjon eller henvisning, benyttes takst 1h.

Taksten kan kreves for kontakt mellom lege og pasient, eller representant for pasienten, for eksempel pasientens pårørende. Taksten kan også benyttes der hjelpepersonell formidler beskjed fra legen, eller konfererer med legen under kontakten. 

Taksten kan ikke brukes ved enkel beskjed om prøveresultat uten at det samtidig blir gitt rådgivning. Taksten kan heller ikke benyttes for å snakke med kollegaer/andre behandlere eller ved innringing av resept til apotek.

Takst 1bd kan kreves ved vurdering av pasientens helsetilstand når pasienten tar kontakt med legekontoret for å få vurdert retten til drosje til konsultasjonen. Dersom denne medisinske vurderingen skjer i konsultasjonssammenheng, altså mens pasienten er på legekontoret, vil den medisinske vurderingen være inkludert i konsultasjonstaksten.Takst 1bd kan ikke kreves for å kommunisere med pasienten på sms eller epost.  Ved sikker elektronisk kommunikasjon via sikkerhetsnivå 4 vil takst 1be kunne kreves der det blir gitt råd/veiledning.

Eksempel: 

En pasient ringer til legekontoret og lurer på om han har rett til drosje når han skal til fastlegen. Hjelpepersonellet gjør en vurdering i samråd med legen, kommer til at det er medisinsk grunnlag for drosje, og bestiller drosjen.

Her kan det kreves takst 1bd for den medisinske vurderingen som blir gjort for å avgjøre om pasienten har rett til drosje. Vurderingen må dokumenteres i journal, på lik linje med annen medisinsk vurdering av pasienten.

Hvis pasienten er hos legen til konsultasjon, er vurdering av behov for drosje inkludert i konsultasjonstaksten, og takst 1bd kan ikke kreves.

Takst 1bk 

Forskriftstekst: 

Enkel pasientkontakt ved brev eller telefon. Taksten forutsetter at det gis råd/veiledning. Gjelder ikke når kontakten/forespørselen resulterer i skriving av resept, sykmelding, rekvisisjon eller henvisning, jf. takst 1h.
Ugyldig takstkombinasjon: alle.

Se også merknad A1 og D1 i takstforskriften:

forskrift om stønad til dekning av utgifter til undersøking og behandling hos lege (takstforskriften)

Forklaring: 

Taksten kan benyttes for enkel pasientkontakt ved papirbrev eller telefonsamtale der det blir gitt råd eller veiledning. Dersom kontakten resulterer i skriving av resept, sykmelding, rekvisisjon eller henvisning benyttes takst 1h (1i for skriving av resept).

På legevakt eller kveld skal alltid 1i benyttes fremfor 1bk, selv om det både blir gitt råd og skrevet ut resept.

Takst 1i

er ein kontakttakst for utskriving av e-resept når dette skjer utanfor konsultasjonssamanheng, for eksempel når ein pasient ringer eller møter opp på legekontoret.

Du skal berre bruke ein kontakttakst sjølv om pasienten får ordna fleire ting i same kontakt. Du finn meir informasjon om kva kontakttakst som skal nyttast i takstforskrifta, inkludert merknad A1:

forskrift om stønad til dekning av utgifter til undersøking og behandling hos lege (takstforskriften)

Her er nokre eksempel på rett bruk av takst 1i:

  • Dersom pasienten ringer og berre skal ha resept – og snakkar med lege eller hjelpepersonell, skal takst 1i brukast.
  • Dersom dette skjer i fastlegepraksisen – og pasienten samstundes får rådgjeving – kan takst 1bd brukast framfor takst 1i.
  • Dersom pasienten ringer til legevakt, og bestiller resept og samstundes får rådgjeving, skal takst 1i brukast.
  • Dersom pasienten både får e-resept og tilvising (henvisning) til fysioterapi, skal enten takst 1i eller takst 1h brukast.
  • Dersom pasienten er på laboratoriet for å ta ei prøve utan å ha konsultasjon hos lege, og samtidig får utskrive ein resept vil det vere takst 1i som skal utløysast.

Dersom ein pasient er til konsultasjon hos legen, vil utskriving av reseptar vere inkludert i konsultasjonstaksten - også om reseptfornyinga gjeld andre medisinar enn det konsultasjonen gjeld. Dersom hjelpepersonell skriv ut resepten i etterkant av konsultasjonen, vil arbeidet med reseptskriving høyre inn under konsultasjonstaksten. Derfor kan ikkje takst 1i for skriving av resept utløyast i lag med konsultasjonstakst.

Dersom pasienten seinare på dagen tek kontakt med legekontoret, og ber om fornying av reseptar, vil det vere å sjå på som ei ny kontakt. Då kan takst 1i utløysast for denne nye kontakten. 

Takst 1h

skal nyttast for utfylling av sjukemeldingsblankett (NAV 08-07.04) når pasienten er forhindra frå å søke lege, og/eller tilvising (henvisning) til røntgen, fysioterapi eller spesialist.

Taksten er uttømmande og kan ikkje brukast ved utskriving av andre typar rekvisisjonar og blankettar enn det som går fram av teksten til taksten.

Takst 1f

er takst for telefonsamtale eller skriftlig kommunikasjon om enkeltpasientar med dei instansane som er nemnde i forskrifta:

  • fysioterapeut
  • kiropraktor
  • kommunal helse- og omsorgsteneste (pleie- og omsorgsteneste, helsestasjon og skulehelseteneste)
  • NAV Sosiale tenester og bedriftshelseteneste
  • farmasøyt på apotek
  • pedagogisk personell i psykiatritenester, skule og barnehage

Taksten kan ikkje brukast ved kontakt med andre instansar enn desse. Til dømes kan ikkje taksten krevjast ved kommunikasjon med politi, lege eller spesialisthelsetenesta.

Bruk av taksten føreset at det blir gjeve veiledning/råd eller ordinasjonar.

Takst 1f kan nyttast i staden for takst 1i når heimesjukepleie er ”mellommann”  enten per telefon eller ved skriftlig kommunikasjon i samband med fornying av reseptar og rekvisisjonar på vegne av pasientane.

Eksempel: 

Det går fram av journal at det har vore skrive ut ein resept.  I utgangspunktet vil det då vere takst 1i som skal nyttast.  Dersom det er heimesjukepleie som er mellomledd mellom lege og pasient ved bestilling av resept,  kan takst 1f krevjast framfor 1i. Det må då gå fram av journalen at legen har hatt kommunikasjon med heimesjukepleien.

Takst 1g

er takst for enkel pasientkontakt, førespurnad og rådgiving over telefon mellom kl. 23 og 08. Taksten kan berre nyttast ved direkte kontakt med pasient eller pårørande, og kan ikkje nyttast ved kontakt med eksempelvis AMK, ambulanse eller liknande. Taksten kan berre nyttast under legevakt i vaktdistrikt utan tilstadevakt.

B. Konsultasjonar og sjukebesøk

Takst 2ad

er takst for konsultasjon, og er sjølve basistaksten i den allmennpraktiserande legen sin praksis. Takst for konsultasjon kan berre utløysast av lege, og kan aldri utløysast for arbeid utført av hjelpepersonell. Taksten set som vilkår at det foregår ei undersøking og/eller samtale under fire auge, og kan ikkje nyttast for samtalar med pasienten på venterom, laboratorium eller liknande og som kan overhøyrast av andre.

Konsultasjonstaksten inkluderer ein del enkle prosedyrar som intramuskulære injeksjonar, fjerning av overflatiske framandlekamar i hud og slimhinne, rensing av små sår og fjerning av sting, samt skriving av resept. Fullstendig oversikt over kva som er inkludert i konsultasjonstaksten kan du finne i merknad B1 i takstforskrifta/normaltariffen.

Takst 2ad kan berre brukast i allmennpraksis og på legevakt, og skal ikkje nyttast i spesialistpraksis.

Takst 2ae

Takst 2ae er ein takst for e-konsultasjon hos fastlege. Det er ein føresetnad for e-konsultasjon at det er elektronisk kommunikasjon mellom pasienten og fastlegen/fastlegen sin vikar. Fastlegen/vikaren skal ha behandlingsansvar for pasienten. Kommunikasjonen mellom lege og pasient skal skje i tråd med Norm for informasjonssikkerhet i helse-, omsorgs- og sosialsektoren.

Det er Direktoratet for e-helse som har ansvaret for tryggleiksnivå, jf. norm for informasjonssikkerhet i helse-, omsorgs- og sosialsektoren.

Du som lege må gjere ei sjølvstendig vurdering av om informasjonen du har motteke frå pasienten er god nok for å kunne gje forsvarleg helsehjelp. Dersom du er i tvil om informasjonen som er motteken frå pasienten er god nok for å kunne yte forsvarlig helsehjelp, må du be pasienten bestille ordinær time, framfor ein e-konsultasjon. I desse tilfella kan det ikkje krevjast takst for e-konsultasjon. Der det vert gjort ein e-konsultasjon som oppfyller vilkåra for taksten, og pasienten likevel vert beden om å bestille seg ein time, kan det krevjast takst for både e-konsultasjon og vanlig konsultasjon, så framt begge konsultasjonane ikkje skjer på same dag. Pasienten må då få beskjed om at han vert belasta for eigendel også for e-konsultasjonen.

I tilfelle der du som er lege finn det naudsynt å skrive ut resept eller tilvising (henvisning) med bakgrunn i ein e-konsultasjon, vil arbeidet med dette vere inkludert i takst 2ae. Du kan ikkje krevjast takst 1i eller 1h for dette arbeidet i tillegg.

Takst 2ae kan krevjast dersom det vert ytt forsvarlig helsehjelp som er journalverdig, og pasienten får medisinsk grunngjeve svar. Ein e-konsultasjon skal svarast opp innan 5 arbeidsdagar.

Dersom du er spesialist i allmennmedisin, kan du i tillegg krevje takst 2dd. Se forskriften for hvilke takstar 2ae kan kombineres med.

Takst 2cd

er tillegg for tidsbruk ved konsultasjonsvarighet utover 20 minutt. Taksten kan repeterast per påbyrja 15 minutt. Taksten kan brukast for den tida du som lege har direkte kontakt med pasienten og gjer undersøking eller behandling.

Det er varigheita på konsultasjonen som er avgjerande for om tidstillegg kan krevjast. Det må vere medisinsk nødvendig at behandlinga tek så lang tid, og ikkje berre at legen til dømes har «god» tid til å behandle pasienten. Dette følgjer av folketrygdlova sitt krav om nødvendigheit og helsepersonellova sitt krav til sparsemd.

Sidan taksten gjeld tillegg for konsultasjonstaksten 2ad, må bruken sjåast i samanheng med vilkåra for medisinsk innhald i konsultasjonen. Merknad B1 i takstforskrifta seier at konsultasjonen skal innehalde ei medisinsk vurdering/samtale, og det skal vere direkte kontakt mellom lege og pasient. Undersøking og /eller behandling av pasienten er dermed også ein føresetnad for at tidstillegget takst 2c kan nyttast. Merknad B1 seier også at taksten ikkje kan krevjast for arbeid utført av helsepersonell aleine.

Tidstillegg kan ikkje krevjast for eventuelt for- eller etterarbeid som vert gjort når pasienten ikkje er til stades, eksempelvis ved etterarbeid på kveldstid. Dersom konsultasjonen blir avbroten av telefon eller anna, skal tid for dette trekkast frå. Tidstillegg kan heller ikkje krevjast for tid der pasienten er til observasjon utan at det skjer samtidig undersøking/behandling.

Takst 2fk – konsultasjon for første pasient på legevakt

Takst 2fk gjeld konsultasjon og utrykking frå heim til legevaktkontor i samband med «øyeblikkelig hjelp». Taksten gjeld for den første pasienten legen behandlar på kontoret. For andre pasientar under same utrykking skal legen nytte takst 2ak.

Taksten kan også krevjast av legar som har bakvakt, og som må reise frå heim til legekontor ved øyeblikkelig hjelp.

Det er krav om at skyssmiddel må vere nytta for å utløyse taksten, men det er ikkje eit minstekrav kor langt legen må reise for å få utløyst taksten. 
Der avstanden frå heim til kontor er over 1 kilometer ein veg, kan legen i tillegg krevje reisetillegg og skyssgodtgjersle (takst 21k).

  • Dersom legen bur eller arbeider i same hus som legevakta, og skyssmiddel ikkje vert nytta for å reise til legevakta, kan vedkommande ikkje nytte 2fk. I dette tilfellet skal takst 2ak nyttast på første pasient.
  • Dersom legen har tilstadevakt der han eller ho skal vere på plass på legevakta frå eit visst klokkeslett, skal ikkje takst 2fk nyttast. 
    Dersom legevakta startar før klokka 16 på kvardagar, kan ikkje legen nytte takst 2fk for å rykke ut frå heim til kontor for å behandle første pasient. Det skuldast at kveldstakstar ikkje kan nyttast før klokka 16 på kvardagar, jamfør merknad D1 i takstforskrifta . I dette tilfelle skal takst 2ad (dagtakst) nyttast.På tider der det kan være fleire utrykkingar til kontoret, eller fleire heimebesøk, bør legen så langt det er forsvarleg samle konsultasjonane/sjukebesøka, framfor å reise fram og tilbake mellom heim, kontor og pasient.

Eksempel på riktig bruk av takst 2fk:

Du har legevakt frå måndag klokka 16 til tysdag morgon klokka 08. Avtalen med kommunen er at du kan ha heimevakt og reise på legevaktkontoret når det er behov. Klokka 1630 får du ein telefon frå AMK-sentralen om at ein pasient treng legehjelp. Du ber AMK gje beskjed til pasienten om at han møter på legevaktkontoret klokka 17. Like etter får du beskjed frå AMK om at ytterlegare to pasientar treng legehjelp, og du ber også desse møte på legevakta litt over klokka 17. Du reiser frå heim til legevakta og behandlar pasientane. På første pasient brukar du konsultasjonstaksten 2fk, då denne kan nyttast når du reiser frå heim til kontor på legevakt. For dei to andre pasientane brukar du konsultasjonstakst 2ak. Det er ingen fleire pasientar som treng legehjelp no, så du reiser heim. Klokka 1830 får du ny telefon frå AMK om at ein pasient treng akutt legehjelp. Du ber dei sende pasienten på legevakta med ein gong, og du drar rett til legevakta. Du kan då krevje takst 2fk også for denne utrykninga. Medan du er på legevakta får du beskjed frå AMK om at tre pasientar også har ringt, og du ber dei kome på legevakta. No er du allereie på legevakta. Det er då konsultasjonstakst 2ak som skal nyttast på desse tre pasientane.

Eksempel på når du ikkje kan bruke takst 2fk:

Du har legevakt frå onsdag klokka 16 til torsdag klokka 08. På denne legevakta har du ikkje avtale om heimevakt, men har oppmøtetidspunkt på legevakta klokka 16, og må vere til stades på legevakta fram til klokka 08. Takst 2fk vil då ikkje kunne nyttast for å reise frå verken heim eller annan stad til legevakta. Det er konsultasjonstakst 2ak som skal nyttast på alle pasientane, også den første.

Du finn meir informasjon i forskrifta:

forskrift om stønad til dekning av utgifter til undersøking og behandling hos lege (takstforskriften)

Takstene 10a-d og merknad B5

Når ikkje anna er nemnt i taksten vil det i dei ulike prosedyretakstane vere medrekna utgifter til desinfeksjonsmiddel og alminnelig eingongsustyr i samband med dette. I tillegg kan legen krevje betaling frå pasientane for å dekke utgifter etter takstane 10a-d.

Takst 10a-d kan berre krevjast ved dei prosedyrane som står opplista i takstane i forskrifta. Det vil seie at dersom det for eksempel vert teke eit EKG er det takst 10b som skal nyttast, ikkje nokon av dei andre 10 takstane.  Dersom prosedyren som vert gjort ikkje står opplista under 10-takstane kan det ikkje krevjast takst for forbruksmateriell for prosedyren som vert utført.

10-takstane kan repeterast dersom det er fleire ulike inngrep/prosedyrar som er gjort i løpet av same konsultasjon.  Vert det for eksempel gjort både spirometri og EKG i same konsultasjon kan takst 10b krevjast for kvar prosedyre, altså 10b x 2.

Merknad B5 seier at pasienten også kan belastast for utgifter til materiell eller legemiddel som ikkje vert dekt av 10-takstane, for eksempel gips, spiral, kateter, vaksiner, legemiddel, ortoser og liknande. Det er berre medikament,vaksiner og eingongsutstyr som ikkje naturlig høyrer til i undersøkings- og behandlingstakstane det kan krevjast betaling for. 

For eksempel vil ein pasient som får ein injeksjon med kortikosteroid  i leddet, kunne belastast kostnaden for legemiddelet.  Kostnaden skal då vere så nær som mulig den faktiske kostnaden legen/legekontoret har hatt for å skaffe seg legemiddelet sjølv.

Alminnelig forbruksmateriell som sprøyter, gummihanskar, klutar og liknande som høyrer til den grunnleggande drifta av eit legekontor kan ikkje legen krevje betaling for av pasienten.

Ein lege med avtale med kommune eller RHF må forholde seg til dei eigendelane og det regelverket som er fastsett i takstforskrifta. Dette går fram både av forskrift og av rammeavtale (ASA4310). Legen kan difor ikkje belaste pasienten med eigenbetaling for å kompensere for dyrt innkjøpt utstyr som ikkje har eigen takst eller der taksten ikkje dekker kostnaden med prosedyren.

Takst 14

er takst for møtegodtgjersle med reisetid når legen deltar i tverrfaglege samarbeidsmøter med anna helse- og/eller sosialfagleg personell som ledd i behandlingsopplegg for enkeltpasientar.  Taksten kan repeterast per halvtime og skal skrivast for samla møtetid, ikkje for kvar pasient som blir diskutert på møtet. Taksten kan ikkje nyttast der det foregår behandling av pasienten.

Takst 14 kan heller ikkje krevjast dersom det er NAV som tek initiativ til dialogmøte for å fylgje opp sjukmelde pasientar.  Det er NAV som gjennom L-takstane betalar ut honorar for slike møter. Dei ulike L-takstane går fram av følgende vedlegg:

vedlegg 1 til § 21-4 - honorartakster for legeerklæringer m.m. - (L-takster)

Denne oversikta er uttømande.

Eksempel: Du har eit møte med psykiater ved psykiatrisk poliklinikk der behandlingsopplegg for nokre av dine pasientar blir diskutert. Møtet blir halde på poliklinikken, og det er poliklinikken som skriv referat frå møtet.  Du krev takst 14 for den tida møtet har vart, inkludert reisetid til og frå poliklinikken.  Sjølv om det er felles referat frå møtet, må du ved ein eventuell kontroll kunne dokumentere kven av dine pasientar som har vore diskutert på møtet og kva resultatet av møtet/oppfølginga vart.  Du bør derfor dokumentere dette i journalnotat til kvar av pasientane.

C. Reisetillegg, følgje av pasient og skyssgodtgjerlse

21 er takst for reisetillegg der legen har gått til fots eller brukt bil, tog, båt eller anna skyssmiddel. Taksten gjeld per påbegynte halve time, og er eit tillegg til takst 2fk eller takstane for sjukebesøk (11a/k).

For å utløyse takst 21 må legen ha reist meir enn 1 kilometer kvar veg. 
Takst 21d er takst reisetillegg dag, medan takst 21k og 21k2 er takstar for reisetillegg kveld/helg/legevakt.

Reisetida skal reknast frå legen reiser frå kontoret/bustaden til vedkommande er tilbake på same stad. Tida som har gått med til eitt eller fleire sjukebesøk skal trekkast frå når reisetillegget vert utrekna. Dersom legen har tilstadevakt med fast oppmøtetidspunkt på legevakta, kan det ikkje krevjast reisetillegg, takst 21, for å reise på legevaktskontoret.

Dersom legen reiser på sjukebesøk og det vert bomtur (ingen pasient var til stades) kan legen krevje refusjon for takst 21 for reisetida til/frå besøket ved avstand over 1 kilometer ein veg, jf. merknad C1 i takstforskrifta:

forskrift om stønad til dekning av utgifter til undersøking og behandling hos lege (takstforskriften)

Dersom det ikkje er noko pasientnamn å skrive rekninga på, skal rekninga skrivast i legens namn.

Eksempel på riktig bruk av takst 21k:

Legen bur i kommune A og har legevakt i kommune B. Det er ikkje noko legevaktssamarbeid mellom kommune A og B. Når legen har heimevakt, og skal reise til legevakta, vil han kunne krevje reisetillegg, takst 21, frå det tidspunktet legen kryssar kommunegrensa i kommune B. Legen kan altså ikkje krevje reisetillegg, takst 21, heilt frå heimen. Bakgrunnen for at legen ikkje kan krevje heilt heimanfrå er at legen har same rettigheit som pasienten, det vil seie dekning av reiseutgifter til næraste lege/legevakt. Dersom kommune A og kommune B hadde legevaktssamarbeid, ville legen kunne ha kravd reisetillegg heilt heimafrå.

Eksempel på riktig bruk av takst 21k/21k2:

Det har vore ei trafikkulykke, og legen må på si legevakt reise på sjukebesøk. Reisa tur/retur frå legevakta og til skadestaden tek 70 minutt. Takstbruken for reise vert då takst 21kx2 (dei første 60 minutta) + takst 21k2 x 1 (10 minutt).

Du finn meir informasjon i takstforskrifta:

forskrift om stønad til dekning av utgifter til undersøking og behandling hos lege (takstforskriften)

D. Kvelds-, natt- og helgedagstillegg

Kveldstakstar kan du bare krevje i heilt spesielle tilfelle. Som hovudregel skal du som lege alltid nytte dagtakstar når du gjev konsultasjonar eller er på sjukebesøk i din praksis, også når desse skjer etter klokka 16. Det same gjeld takstar for enkel pasientkontakt.

Du kan ikkje krevje kveldstakst

  • dersom du sjølv vel å halde kontoret ope på ettermiddag/ kveldstid
  • eller dersom du utvidar di arbeidstid utover ettermiddagen, enten det gjeld konsultasjonar eller rådgjeving ut mot pasientane

I merknad D1 i takstforskrifta/normaltariffen går det fram at det kan krevjast kveldstakstar i fylgjande tilfelle:

  • ved kommunalt organisert legevakt
  • ved konsultasjonar/sjukebesøk som gjeld helsehjelp som ikkje kan vente (øyeblikkelig hjelp). Det vil seie tilfelle som av medisinske grunnar ikkje kan utsettast til neste dag, og som legen ikkje kan ta i si ordinære arbeidstid.

I tillegg til tilfella som er nemnt over, er det ein føresetnad for å kunne krevje kveldstakstar at konsultasjonen/sjukebesøket finn stad innanfor fylgjande tidsperiodar

  • mellom klokka 16.00 og 08.00 (ved reise: Når reisa startar før klokka 07.00)
  • dagen før søndag og helgedagar til klokka 08.00 fylgjande arbeidsdag
  • offentlege høgtidsdagar

Dersom det er behov for planlagde sjukebesøk til eigne, kronisk, alvorleg sjuke pasientar, kan du som er fastlege likevel nytte takst 11ak dersom sjukebesøket skjer etter klokka 16. Takst 11e nyttast i tillegg til 11ak.

Dersom legekontoret er stengt på dagar før helg- og høgtidsdagar, kan kvelds-/helgetakstar i utgangpunktet nyttast heile dagen på kommunalt organisert legevakt. Dersom legekontoret er stengt eller legevakta startar tidlegare enn vanleg, kan takstane krevjast frå det klokkeslettet som legevakta startar desse dagane.

Eit eksempel:

Legekontoret har vanleg opningstid fram til klokka 12.00 den 24. desember (julekvelden) og 31. desember (nyårskvelden). Kvelds-/helgetakstar vil då kunne nyttast frå klokka 12.00 på kommunalt organisert legevakt.

Dersom legekontoret har stengt desse dagane, og lege berre er tilgjengeleg på kommunalt organisert legevakt, kan legen på legevakta krevje kvelds-/helgetakst heile dagen. Det same gjeld for andre dagar før helgedagar, for eksempel onsdag før skjærtorsdag.

Følgjande dagar blir rekna som helgedagar:

  • Vanlege søndagar
  • 1. nyttårsdag
  • Skjærtorsdag
  • Langfredag
  • 1. og 2. påskedag
  • Kristi himmelfartsdag
  • 1. og 2. pinsedag
  • 1. og 2. juledag

Offentlege høgtidsdagar som det kan krevjast kvelds-/helgetakstar for ved kommunalt organisert legevakt:

  • 1. mai
  • 17. mai

E. Prosedyretakstar

Dette kapittelet gir ei oversikt over takstar som kan krevjast for ulike prosedyrar som vert gjort i konsultasjonen/kontakta med pasienten. Dette kan være for eksempel ulike kirurgiske inngrep, eller det kan vere ulike prosedyrar  som er særskilt honorert, for eksempel spirometri eller samtaleterapi.

Når ikkje anna særskilt er nemnt i taksten skal prosedyretakstane brukast i tillegg til konsultasjons-/kontakttakst.

Prosedyretakstane er takstane 100-660.

Takst 100

Takst 100 kan brukast i samband med mindre kirurgiske prosedyrar. Under avsnittet «Alminnelige prosedyrer» i forskrifta er det lista opp eit tredvetal prosedyrar taksten kan nyttast på:

forskrift om stønad til dekning av utgifter til undersøking og behandling hos lege (takstforskriften)

Denne lista er uttømande, slik at taksten berre kan nyttast i samband med dei nemnde prosedyrane.

Takst 100 dekker heile prosedyren som vert gjort. Dersom du utfører fleire av dei nemnde prosedyrane på same pasient, kan taksten krevjast per prosedyre. Taksten kan repeterast inntil 8 gongar. Det er ein føresetnad for repetisjon av taksten at det dreier seg om forskjellige lesjonar eller prosedyrar for kvar repetisjon. Sidan rett takstbruk for enkelte kirurgiske prosedyrar varierer i storleik, utsjånad og lokasjon, tilrår Helfo at slik opplysningar blir ført inn i journalen.

Hjelpepersonell kan utføre prosedyrane i takst 100 på vegne av legen, dersom legen vurderer det som medisinsk forsvarleg.

Her er nokre eksempel på riktig bruk:

  • Ved kirurgisk fjerning av nævi, dekker takst 100 heile prosedyren, inkludert eventuell sutur.
  • Taksten kan brukast på sår som treng sutur. Reinsing av små sår og fjerning av sting i sår er inkludert i konsultasjonstaksten.
  • Taksten kan brukast ved injeksjonar av legemiddel i ledd, slimpose og seneskjede. Intramuskulære injeksjonar er inkludert i konsultasjonstaksten. Takst 100 kan berre krevjast ein gong per ledd, slimpose eller seneskjede og kan ikkje repeterast om ein fordeler injeksjonen på fleire punkt i same ledd. Taksten kan først repeterast dersom legen set injeksjonar i fleire ledd, slimpose eller seneskjedar. Dersom injeksjonane består av både legemiddel og bedøvingsmiddel, kan det krevjast både takst 100 og takst 149a.
  • Dersom pasienten kjem for å få fjerna serumen i begge øyrene kan taksten repeterast, fordi prosedyren vert utført på begge øyrene. 

Takst 105

Takst 105 kan brukast i samband med større kirurgiske prosedyrar. Under avsnittet «Alminnelige prosedyrer» i forskrifta er det lista opp eit tjuetal prosedyrar taksten kan nyttast på:

forskrift om stønad til dekning av utgifter til undersøking og behandling hos lege (takstforskriften)

Denne lista er uttømande, slik at taksten berre kan nyttast i samband med dei nemnde prosedyrane.

Takst 105 dekker heile prosedyren som vert gjort, slik at det ikkje kan krevjast takst 100 i tillegg ved fjerning av nævi i ansikt. Taksten kan repeterast med 70 prosent tillegg per prosedyre. Det er ein føresetnad for repetisjon av taksten at det dreiar seg om enten ulike lesjonar eller prosedyrar for kvar repetisjon.

Sidan rett takstbruk for enkelte kirurgiske prosedyrar varierer i storleik, utsjånad og lokasjon, tilrår Helfo at slik opplysningar blir ført inn i journalen.

Hjelpepersonell kan i nokre tilfelle utføre prosedyrane i takst 105 på vegne av legen, dersom legen vurderer det som medisinsk forsvarleg.

Takst 105 kan mellom anna brukast på

  • sår som treng eksisjon før sutur
  • sår som må ha ekstra mykje reinsing på grunn av knusing eller forureining av for eksempel mykje sand og grus
  • avansert behandling av legg-, fot- og trykksår. Ved avansert leggsårbehandling der det også vert lagt på zinklim-bandasje, kan takst 106a krevjast i tillegg
  • fjerning av liten nævi i ansikt. Normalt brukar ein takst 100 for fjerning av små nævi, men ifølgje taksforskrifta kan ein krevje takst 105 ved kirurgisk fjerning av svulst/aterom/nævus i ansikt. 

Takst 612a

Forskrift:

Nødvendig samtale (utover det som naturlig hører inn i en konsultasjon) med pårørende/foresatt til pasient med psykiatrisk eller nevrologisk sykdom, kronisk alvorlig sykdom, terminal sykdom eller rusmiddelproblem, eller pårørende/foresatt til barn med psykisk utviklingshemming. Grunnlaget for bruk av taksten må fremgå av diagnose og journalnotat.

Taksten kan kun benyttes ved alvorlig sykdom som for eksempel:
langt fremskreden hjertesvikt, langt fremskreden lungesykdom, invalidiserende nevrologiske lidelser (som f.eks. langt fremskreden multippel sklerose eller muskeldystrofi, ikke f.eks. isjias), dårlig regulert diabetes og/eller diabetes med alvorlige senkomplikasjoner, aktiv kreftsykdom, slag med betydelig sekvele, alvorlige infeksjonssykdommer (f.eks. HIV-infeksjon), skader med alvorlige følgetilstander.
Ugyldig takstkombinasjon: 1a, 1b, 2c, 3b, 11c, 12c, 612b, 651.

Forklaring:

Med samtale som naturlig hører inn under en konsultasjon, mener vi den vanlige dialogen som skjer mellom lege og pasient (og eventuelle pårørende som er med) om symptomer, diagnose, behandling og råd til pasienten.

Samtale som ikke naturlig hører inn i konsultasjonen, kan være nødvendige samtaler med pårørende rundt pasientens helsetilstand, og være nødvendig for diagnostisering og behandling av pasienten.

For at taksten skal kunne benyttes, bør samtalen som hovedregel ha en viss varighet. Samtalen kan foregå i forkant, i etterkant av konsultasjonen, eller på et annet tidspunkt. Samtalen kan også foregå per telefon.

Der det er en nødvendig samtale mellom lege og pårørende, er det viktig at regningen med takst 612a blir registrert på pasienten, og ikke på pårørende.

Grunnlaget for bruk av taksten må dokumenteres.

Dersom pårørende/foresatt oppsøker lege på bakgrunn av egen sykdom eller eget samtalebehov, må det registreres som egen konsultasjon der pårørende blir registrert som pasient. Dette gjelder selv om sykdom/samtalebehov er knyttet til pasientens helsetilstand.

Eksempel 1:

En mann med demens blir fulgt til konsultasjon av datteren. Hun ønsker å være med for å få med seg viktig informasjon om faren. Under konsultasjonen deltar datteren i samtalen, og både gir og får informasjon i løpet av legetimen.

Ettersom informasjonsutvekslingen her er en del av konsultasjonen med pasienten, kan ikke legen kreve takst 612a.

I løpet av konsultasjonen ser legen at det er nødvendig med en samtale med datteren i etterkant for å gi henne nødvendig informasjon, slik at hun kan hjelpe faren i det daglige. Legen og datteren gjennomfører samtalen rett etter konsultasjonen. Legen dokumenterer da i journalen at det i tillegg til konsultasjonen har foregått en nødvendig samtale med pårørende. 

Legen kan da benytte takst 612a i tillegg til takst 2ad for selve konsultasjonen.

Eksempel 2:

En kvinne med dårlig regulert diabetes har time hos fastlegen. Dagen før timen ringer ektemannen til legen med sine observasjoner og bekymringer rundt konas sykdom. Observasjonene er viktige for legen for videre utredning og behandling.

Her vil takst 612a være korrekt å bruke.

Eksempel 3:

En kvinne oppsøker fastlegen med migrene. Hun er bekymret for rusproblemene til ektemannen sin, og tror migrenen kommer av disse bekymringene. Hun snakker med legen om sine utfordringer rundt ektemannens rusproblemer, og får råd for sin migrene.

Riktig takstbruk her vil være 2ad (konsultasjonstakst) på kvinnen, og ikke 612a, fordi det dreier seg om kvinnens egen helsetilstand.  

Hvis samtalen hadde dreid seg om rådgivning for å ivareta rusmisbrukerens helse, og ikke kvinnens migrene, ville det være riktig å bruke takst 612a, og ikke konsultasjonstakst.

Takst 612b

Forskrift:

Nødvendig samtale (utover det som naturlig hører inn i en konsultasjon) med foreldre/foresatte ved pediatriske (yngre enn 18 år) problemstillinger knyttet til skoleproblemer, mobbing, atferdsvansker, innvandrer/flyktningfamilie, søvnproblemer, enurese/enkoprese, atopiske sykdommer, sykelig overvekt, anoreksi. Grunnlaget for bruk av taksten må fremgå av diagnose og journalnotat.
Ugyldig takstkombinasjon: 1a, 1b, 2c, 3b, 11c, 12c, 612a, 651.

Forklaring:

Med samtale som naturlig hører inn under en konsultasjon, mener vi den vanlige dialogen som skjer mellom lege og pasient (og eventuelle foreldre/foresatte som er med) om symptomer, diagnose, behandling og råd til pasienten. 

Samtale som ikke naturlig hører inn i konsultasjonen, er nødvendige samtaler med foreldre/foresatte om pasientens helsesituasjon.

For at taksten skal kunne benyttes, bør samtalen som hovedregel ha en viss varighet. Samtalen kan foregå i forkant, i etterkant av konsultasjonen, eller på et annet tidspunkt. Samtalen kan også foregå per telefon.

Der det er en nødvendig samtale mellom lege og foreldre/foresatte, er det viktig at regningen med takst 612b blir registrert på pasienten, og ikke på pårørende.

Grunnlaget for bruk av taksten må dokumenteres.

Dersom foreldre/foresatte oppsøker lege på bakgrunn av egen sykdom eller eget samtalebehov, må det registreres som egen konsultasjon, der pårørende blir registrert som pasient. Dette gjelder selv om sykdom/samtalebehov er knyttet til pasientens helsetilstand.

Eksempel 1:

En mor er med sin 10 år gamle datter til fastlegen. Datteren har atopisk eksem. Legen undersøker pasienten og skriver ut ny medisin, samtidig med at han instruerer både pasienten og moren om hvordan medisinen skal brukes riktig. Etter konsultasjonen får moren ekstra råd og veiledning om hvordan hun skal håndtere datterens sykdom. Dette kan for eksempel være råd om matvarer og inneklima.

Her kan legen kreve takst 612b i tillegg til konsultasjonstakst 2ad.

Eksempel 2:

En far kommer til legen sammen med sin 15 år gamle sønn. Gutten har slitt med søvnproblemer i det siste. Han kommer seg ikke opp om morgenen, og det går ut over skolearbeidet. Legen snakker med 15-åringen om skole og fritid. Det kommer fram at gutten gamer mye utover natta, og at han drikker mye energidrikk.

Legen tror dette kan ha en sammenheng med søvnproblemene, og gir råd om gode søvnvaner, samt å kutte ned på energidrikkene. Faren sier han skal prøve å følge opp sønnen slik at gutten følger rådene fra legen. De avtaler ny time om fire uker.

Her har det ikke foregått en samtale med faren utover selve konsultasjonen, så her vil det være feil å bruke takst 612b.

Takst 615

Forskrift:

Samtaleterapi ved allmennlege med minst 15 minutters varighet med pasienter med psykiske lidelser. Samtalen må avvike fra en vanlig samtale om medisinske problemstillinger, og være av terapeutisk karakter.

Ugyldig takstkombinasjon: 1b, 3bd, 11c, 12cd, 600, 605, 621, 622, 623, 624.

Forklaring:

Det må være sammenheng mellom pasientens psykiske lidelse og samtaleterapien. Det er et vilkår at pasienten har en psykisk lidelse og at selve samtaleterapien tar minst 15 minutter.

Grunnlaget for bruk av taksten skal dokumenteres.

Taksten kan benyttes av alle allmennleger. Det er ikke krav til tilleggsutdanning.

Dersom konsultasjonen tar mer enn 20 minutter, kan tidstakster benyttes i tillegg.

Eksempel 1:

En pasient med både somatiske og psykiske lidelser er til konsultasjon. Det blir tatt blodprøver og målt blodtrykk, med vurdering og oppfølging av resultat. Pasienten har også behov for samtaleterapi. Terapeutisk samtale på minst 15 minutter blir gjennomført i samme konsultasjon. Både samtaleterapi og oppfølging av somatisk lidelse blir godt dokumentert.

Legen kan da benytte takst 615 i tillegg til konsultasjonstakst.

Eksempel 2:

En pasient med mye angst og depresjon er til konsultasjon, men i dag kommer pasienten hovedsakelig til fastlegen fordi hun har følt seg slapp og har hatt dårlig matlyst de siste ukene. Legen undersøker pasienten og tar en del blodprøver. Legen snakker også så vidt med pasienten om hennes psykiske plager, om hvordan det går i hverdagen, og om de psykiske utfordringene kan ha noe med de somatiske plagene å gjøre.

Her er hovedinnholdet i konsultasjonen problemstillinger rundt somatisk sykdom og årsakene til disse. Det foregår ikke samtaleterapi som oppfyller vilkårene for takst 615, og taksten kan derfor ikke kreves her.

F. Laboratorieundersøkingar og prøver

Takst 701a

kan brukast der det blir tatt laboratorieprøver som blir analysert på legen sitt kontor, eller som blir sendt til eksternt laboratorium for analyse.  Ved analyse på ditt kontor kan taksten berre krevjast i tillegg for prøver som har eigen refusjonstakst (703-712), og kan ikkje krevjast ved analyse av for eksempel HB og SR.  Takst 701a gjeld både for analyse på legen sitt kontor og for første innsending av prøver til eksternt laboratorium. 

Takst 701c

gjeld for innsending av prøver til eksternt laboratorium utover den første sendeprøva.  Takst 701c kan likevel ikkje krevjast der fleire prøver av same materiale samtidig blir sendt til same laboratorium.

Takst 706f

er ein takst som kan krevjast der det er medisinsk indikasjon på å få svar på trombocyttar, MCV eller gjere differensialtelling, og denne analysen vert gjort ved bruk av celletellar på legens kontor.

Ein celletellar vert brukt til å telle blodceller, og gir svar på langt fleire analyser enn det kan krevjast takst for. Om ein brukar celletelleren for å få svar på kvite eller raude celler og automatisk også får svar på trombocyttar, MCV og differensialtelling, kan det ikkje krevjast refusjon for 706f dersom det ikkje er medisinsk nødvendig å ta trombocyttar, MCV eller differensialtelling på denne pasienten. 

Trombocyttar, MCV eller differensialtelling vil i hovudsak verte gjort ved utredning og kontroll av anemiar, kontroll ved bruk av særskilde medikament, ved mistanke om maligne blodsjukdomar og blødningstilstandar. Differensialtelling kan også i enkelte tilfelle vere nyttig ved mistanke om behandlingstrengande infeksjonssjukdomar. Behovet for differensialtelling hos uklare infeksjonssjukdommar må vere medisinsk grunna.

Helfo sitt rådgivande takstutval (TU) har på generelt grunnlag uttalt at det sjeldan vil vere behov for rutinemessig å ta prøver som har delvis overlappande årsaksforklaring slik tilfellet ofte er ved bruk av både CRP og hematologisk analyse. TU har også uttalt at CRP ofte vil vere den viktigaste prøva ved innledande utredning av infeksjonstilstandar, og i tilfelle der det er behov for vidare utredning kan hematologiske analyser vere indisert.

G. Radiologi

Takst for radiologi kan krevjast av privatpraktiserande lege som gjer røntgenundersøkingar på eigne pasientar. Det er ein føresetnad at røntgenundersøkinga skjer på legekontoret. Det kan ikkje krevjast takstar der røntgenundersøkinga skjer hos sjukehus, tannlege eller andre.

Først publisert: 06.03.2019